У Ясянцы калісьці працавала суконная фабрыка

Тапонім «Сукон. Фабр. Ясенецъ» на «Ваенна-тапаграфічнай карце Расіі” (трохвярстоўцы). 1850 год / Фото: Виталий Герасименя

Суконная фабрыка размяшчалася ў вёсцы Ясянец Круговіцкай воласці Слуцкага павета Мінскай губерні на зямлі памешчыка Ксаверыя Абуховіча. Калі яна была пабудавана, невядома, калі закончыла функцыянаваць – таксама, але ў «Журнале генеральнай праверкі гандлёвых і прамысловых устаноў у Круговіцкай воласці за сакавік 1895 года” яна ўжо не згадваецца.

Сама суконная фабрыка, як гаворыцца ў самім дакуменце, складалася з трох драўляных пабудоў, з якіх адна даўжынёю – 16 сажняў (34,1 м), другая – 15 (32 м), трэцяя – 21 (44,1 м) адпаведна.

Сыравінай была поўсць двух гатункаў – гішпанская (менавіта так названа ў дакуменце) і простая. Гішпанская поўсць закуплялася ў Слуцкім павеце ў колькасці 10 пудоў (164 кг) і ў Навагрудскім павеце ў такой жа колькасці. Простая ж поўсць закуплялася ў колькасці да 301 пуда (4 936,4 кг) ў Слуцкім павеце. Таксама купляліся для патрэб вытворчасці: драўляны алей – 4 пуды (65,6 кг), гусінае сала – да 31 пуда (508,4 кг), якое куплялася менавіта ў Клецку, фарбы – 76 пудоў (1 246,4 кг), мыла – 28 пудоў (459,2 кг), жалезнага купарваса – 19 пудоў (311,6 кг), па ўсёй бачнасці купляўся жалезны купарвас, які ў ткацтве выкарыстоўваўся для афарбоўкі поўсці ў чорны колер, свечак – 17 пудоў (278,8 кг) і шмат чаго іншага.

Машын ці ткацкіх станкоў было 10 адзінак, з якіх была адна механічная машына на тры нажніцы. Фарбавальных катлоў на суконнай фабрыцы было чатыры адзінкі, адзін кацёл быў на 70 гарцоў (231 л), другі – на 40 (132 л), трэці – на 20 (66 л), чацвёрты – на 12 гарцоў адпаведна (39,6 л).

Усяго на фабрыцы працавала больш за 30 чалавек: майстроў і падмайстроў – 15, простых рабочых – 21.

Сукна 1-га гатунку выраблялася 160 кускоў агульнай даўжынёй 3 280 аршынаў (2 328,8 м). Даўжыня асобнага куска складала пркладна 20 аршынаў (14,2 м), шырыня – 1 аршын і 11 вяршокоў (0,76 м), а вага – 1 пуд (16,4 кг). 2-га гатунку – 101 кусок агульнай даўжынёй 2 020 аршынаў (1 434,2 м), даўжыня аднаго куска заставалася прыкладна аднолькавай з куском сукна першага гатунку, шырыня – 1 аршын 12 вяршкоў (0,77 м), вага – 35 фунтаў (14,35 кг). Сукна 3-га гатунку выраблялася 41 кусок, агульная даўжыня якіх складала 820 аршынаў (582,2 м), даўжыня асобнага куска – 20 аршынаў (14,2 м), шырыня – 1 аршын 15 вяршкоў (0,78 м), вага – 29 фунтаў (11,89 кг). Сукна 4-га гатунку выраблялася толькі 9 кускоў, агульнай даўжынёю 180 аршынаў (127,8 м), шырыня ў адрозненне ад трох папярэдніх гатункаў была значна большай і складала 2 аршыны (1,42 м), а вага – 27 фунтаў (11,07 кг).

Трэба адзначыць, што на той час Ясянецкая суконная фабрыка – гэта не адзінае падобнае прадпрыемства на тэрыторыі сучаснага Ганцавіцкага раёна. У Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі захоўваюцца дакументы на падобнае прадпрыемства ў маёнтку Дзяніскавічы Круговіцкай воласці Слуцкага павета. Валодалі гэтай суконнай фабрыкай князі Радзівілы.

На сённяшні дзень у вёсцы Ясянец ад багатай спадчыны Абуховічаў, калі не лічыць багатыя пахаванні на мясцовых могілках, застаўся адзін здзічэлы і закінуты прысядзібны парк. Толькі прыемны пах расквечанай белай акацыі ў канцы мая і пачатку чэрвеня нагадвае аб багатым гістарычным мінулым гэтага месца.