Гаспадар абласных “Дажынак” – апошні па ўраджайнасці

Так ужо павялося, што мерапрыемства проводзіцца адзін дзень, а да яго рыхтуюцца амаль год. Гэтак было і ў Ганцавічах – адрамантаваныя будынкі, дарогі. Інфармацыйная нагода – “бітва за ўраджай” – адыходзіць на другі план. Асабліва, калі поспехамі збору збожжа і ўраджайнасцю Ганцавіцкі раён дакладна ўжо пахваліцца не можа – жніво закончана і вынікі вядомыя.

А гэта значыць, што выступ кіраўніка раёна можна спрагназаваць. Як і мінулыя гады, на свяце мы пачуем апраўданні пра нізкі бал, што недзе засушыла, а потым заліло. Даклад можна выказаць адным сказам: «Засушша, людцы – усё прапала, а потым затапіла – усё згніло!» Але народу гэта нецікава. Спецыялістам можна паразважаць на такую тэму і ўзгадаць  галоўны індыкатар калгасных  аграномаў, які бездакорна працуе, калі «крэпкія хазяйственнікі» прагназуюць галоўны фактар высокага ўраджаю прымаўкай пра «тры дождычкі ў маю…»

Але гэты спецыфічны жарт з непісанай энцыклапедыі па агранаміі, мабыць не кожны і зразумее. Для жыхароў кожнага горада, дзе праводзяцца масштабныя мерапрыемствы, цікава, што пабудавалі і аднавілі ў горадзе, колькі грошай выдзелілі з казны, ды каму колькі перапала.

Галоўны вынік “Дажынак” – фінансаванне для горада

Першыя гады, калі ў традыцыю ўвайшло святкаванне “Дажынак”, права правесці фестываль аграрыяў заслужана атрымоўвалі тыя раёны, якія паказвалі найбольшую ўраджайнасць ці рост паказчыкаў у штогадовай бітве за ўраджай. А пра адсталых стараліся замоўчваць. У 2023 годзе ў Брэсцкай вобласці толькі 5 раёнаў паказалі ўраджайнасць вышэйшую, чым у мінулым годзе.

Выдатны поспех паказалі, згодна інфармацыі камітэта па сельскай гаспадары і харчаванню Брэстскага аблвыканкаму, Камянецкі, Жабінкоўскі і Пружанскі райны, якія адпаведна у вобласці занялі 1-е, 2-е і 3-е месцы.
Хлебаробы гэтых раёнаў і яшчэ Брэсцкага і Кобрынскага ў гэтым годзе павялічылі ўраджайнасць. Астатнія 11 раёнаў Брэстчыны з 16, зменшылі паказчык у параўнанні з 2022 годам.

Напрыклад, сельгасвытворцы Жабінкоўскага раёна ў мінулым годзе атрымаоі ўраджайнасць 36,8 ц/га, а сёлета –  42,7ц/га. Камянецкія аграрыі ўвогуле крутыя. У 2022 годзе ў іх была ўраджайнасць 41,9 ц/га, а ў 2023 годзе 51,2 ц/га (!).

Ну, а Пружанскі раён ў лідэрах заслужана, бо трымаецца стабільна ў лідэрах, не апускаючыся ніжэй 40 ц/га. Ды яшчэ знаходзіць магчымасць паказваць рост.  У гэтым годзе – 43,8 ц/га, што на 0.7ц/га больш, чым у мінулым.

Чамусьці не аказалася сярод перадавікоў Брэсцкага раёна. Згодна дадзеных, якія размешчаны на сайце аблвыканкама, сёлета ўраджайнасць у іх найбольшая ў вобласці – 53,7 ц/га (!) Гэта роўна на 10 ц/га больш, чым у 2022 годе.

Ганцавіцкі раён аўсайдар па ўраджайнасці

Ганцавічы – гаспадары абластных “Дажынак”, на іх фоне глядзяцца, мякка кажучы, вельмі сціпла. А калі не мякка – то правальна! З ураджайнасцю у 23,8 ц/га ганцавіцкія хлебаробы занялі апошняе месца сярод 16 раёнаў вобласці. Сабралі збожжа нават меней, чым у мінулым годзе. У 2022 было 25,3 ц/га. У мясцовай прэсе сарамліва параўналі ўраджайнасць 2023 года не з мінулым, а з 2021 годам, дзе паказчык быў яшчэ меншы. Але ж «ГЧ» не спіць і людзі помняць…

На фоне падзяк працавітым людзям і “мазолістым рукам” многіх аратараў, якія выступаюць з трыбун і на старонках СМІ, дзіўна гучалі апраўданні старшыні Ганцавіцкага райвыканкама Уладзіміра Бялова, дарэчы, якому па чутках прарочаць перамясціцца на такую ж пасаду, але ў Івацэвіцкі раён:

“В нынешнем году валовой сбор зерновых і зернобобовых культур составил чуть больше 24 тысяч тонн при средней урожайности 23,8 центренов с гектара. Не густо, конечно, но на наших землях, с достаточно низкой бальностью, добиться высоких результатов даже при благосклонной небесной канцелярии, увы, не получится”.

Аптымізмам такія выказванні, нікога, у тым ліку хлебаробаў, яўна на зарадзяць. І пытанне, а чаму не атрымаецца? У Лунінецкім раёне сярэдняя бальнасць сельскагаспадарчых зямель па мінулых даследаваннях, яшчэ ніжэйшая. Але ўраджайнасць, хоць і на пару цэнтнераў, але вышэйшая, чым у Ганцавіцкага.

Са слоў кіраўніка раёна Уладзіміра Бялова, дабіцца высокіх вынікаў ураджайнасці «не получится»… Тут напрошваецца рытарычнае пытанне: а што замінае ў танцах?  Тым больш, што паказвалі ганцавіцкія хлебаробы значна вышэйшыя вынікі ўраджайнасці не так даўно. Не 23 цэнтнеры з гектара, пры якіх і вырошчваць збожжа не мае сэнсу, а 36,1 ц/га – такая сярэдняя ўраджайнасць была ў 2015 годзе ў Ганцавіцкім райне. А некаторыя ганцавіцкія калгасы паказалі вынік – больш за 40 ц/га. Сёлета нават лепшыя сельгаспрадпрыемствы Ганцаўшчыны не дацягнулі да 30 ц/га.

Хтосьці скажа, што год быў асаблівым і пашанцавала? Магчыма, у нечым нябесная канцылярыя тады спрыяла. Але ў 2014 годзе ўраджайнасць у Ганцавіцкі раёне таксама была значна большай у параўнанні з цяперашнімі паказчыкамі – 31,6 ц/га. Гэта на траціну(!) вышэй. Так што вялікі аграрый Бялоў апраўдваецца, бо хутчэй за ўсё нізкія паказчыкі ўраджайнасці маюць іншыя прычыны.

Яшчэ цікава слушаць народ, які параўноўвае кіраўнікоўт раёна. На той час, калі Ганцавічы мелі больш за 30 ц/га, старшынёй райвыканкама быў Аляксандр Саланевіч. Многія лічылі, што ён «слабаваты ў эканоміцы». Ён быў майстрам па арганізацыі культурных мерапрыемстваў, добраўпарадкаванню горада і вёсак раёна. Дарэчы, арганізоўваць вясёлыя святы і мерапрыемствы было адметнасцю Аляксандра Паўлавіча. Але, як бачым, у гістарычным перыядзе, аказваецца, што і ў сельскай гаспадарцы ў яго былі поспехі. Хоць у іншых сферах эканамікі было нямала і пралікаў і правалаў. А ўладзімір Бялоў – з маладосці ў сельскай гаспадарцы. І старшынёй кадгаса «Бярозавец» быў, і ў Івацэвіцкім раёне першым намеснікам старшыні райвыканкама і начальнікам райсельгасхарху. А вось атрымоўваецца ў яго толькі наракаць на кепскае надвор’е…

На лозунгах і апраўданнях збожжа не расце

Канешне, не ўсё залежыць ад кіраўніка раёна, старшыню калгаса, зараз яны называюцца дырэктарамі ААТ. Але ад назвы ўраджайнасць таксама не павялічыцца. Крадучы салярку, хімікаты і ўгнаенні, нахвальваючы  мясуовага князька – таксама пустое.  Рашэнне праблемы даўно вядома: залежыць роста ад тэхналогій, сістэмы кіравання, кадравага прафесіяналізму і матывацыі людзей. Таму ніякія лозунгі, часта папулістскія выказванні, » ну вось гэты год не атрымалася, а наступны «урэжам дзялку!», не дадуць станоўчых вынікаў. Такое на калгасных сходаў паўьараецца, як выступленне Брэжнева на сапсаванай радыёле.

Сходы ў калгасах па выніках года, дзе агучваліся, што, маўляў, у гэтым годзе кепскія вынікі, а ў наступным будзем працаваць яшчэ лепш – гэта пустазвонства. Канешне, з рыторыкай, пра пашану людзям, якія працуюць у сельскай гаспадарцы і павагу да іх цяжкай працы – тут, пэўна, кожны падпішацца пад такімі словамі.

Толькі выступы іншы раз такія, быццам даклад на пажаўцелых лістах дасталі з пыльнай шавы мінулага стагоддзя. Нярэдка даводзілася чуць абрыўкі выразаў, якія засталіся ад савецкіх часоў, пра “мазолістыя рукі” і г.д. Смеху варта. Якія мазолістыя рукі?! Зараз камбайнеры працуюць не на “Нівах” і “Коласах”, у якіх камбайнёры і памошнікі знемагалі аж спякоты, поту, а іх “брэндам” былі чорныя ад мазуты рукі па локці са збітымі пучкамі. Бо яны ляжалі з ключамі і мантыроўкамі пад гэтымі камбайнамі савецкай эпохі ў полі больш, чым працавалі. Зараз у сучасных камбайнах электроніка, кандыцыянеры і 30-40% збожжа не вывальваецца на зямлю пры ўборцы.

Ганцавічы падвялі, а што са збожжам у Беларусі?

Па інфармацыі Мінсельгасхарчу, у Беларусі на 9 верасня 2023 года намалочана больш як 7 млн 106,4 тысяч тон збожжа з улікам рапсу. Збожжавых і зернебабовых культур – 6 млн 126 тыс. тон. Гэта слабаваты вынік, у параўнанні з  мінулым годам, які быў рэкордным у Беларусі –  10,5 млн тон збожжа. Таму пра мільён тон збожжа, які прыйдзецца прыйдзецца купляць за мяжой, ужо паведамілі.

Ганцавічы прымаюць хлебам-соллю гасцінна і з песнямі

Унікаць у гэтыя лічбы намалотаў, ураджайнасці, большасць людзей не будзе. Гэта звычайна адчуваецца потым – на кашальку. Бо прыйдзецца купляць хлеб, батоны, муку і рознцю выпечку ў магазіне. А ў свята, якое 9 верасня ў Ганцавічах, трэба адпачываць! Таму ну іх гэтыя лічбы! Дый жыць жа лягчэй з саўковай пагаворкай: «Нам з табою думаць неча, кагда думаюць важдзі!» 
Не дарма ж Ганцаўшчына амал год рыхтавалася, каб сустрэць гасцей цёпла і гасцінна. Гуляй народ і весяліся!

Чытайце яшчэ:
В Ганцевичах на «Дожинки» открыли поликлинику