Сукач – вёска, дзе пусцеюць хаты і не трымаюць кароў

А вось вёска Сукач, якая знахозіцца ў некалькі кіламетрах ад горада, у гэтым плане не зусім звычайная. Тут ужо больш пяці гадоў ніхто не трымае кароў. Чаму так адбылося, спыталі ў мясцовых жыхароў.

“Нашто мне карова аднаму? Дзеці раз’ехаліся, жонка памерла, а мне трымаць яе цяжка. Карову ж адпасваць трэба, даіць. Я ўжо не здужаю, стары стаў, сіл не хапае гаспадарку трымаць…”, — сказаў 80-гадовы Альберт Адамавіч Шыдлоўскі.

Другая вяскоўка, 80-гадовая Яніна Францаўна Компель, сказала, што ёй таксама не стае моцы трымаць рагулю.

“Рукі слабыя ўжо сталі, самой цяжка карову стала даіць. А як сена нарыхтаваць? Не накупляешся ж. Некалі касу сама ў руках трымала, а цяпер і вілы цяжка падняць. Таму і збыла карову, хоць і шкада было”, — сказала бабуля.

Сям’я Сідарэвічаў – 79-гадовая Тарэса Іванаўна і 74-гадовы Міхаіл Іванавіч, апошнія ў вёсцы збылі карову. Адбылося гэта больш за пяць гадоў назад.

“Выпасвалі мы карову на выгане за хатай. Я прыйшла за ёй, наматала вяроўку на руку каб ў хлеў яе вясці, а яна пачула, як у Любашаве каровы рыкаюць, і рынулася да іх па полі. Я ўпала, а яна мяне на вяроўцы за сабой валачэ. Як мне руку яшэ не вырвала, не ведаю”, — сказала жанчына.

А гаспадар дабавіў: “Сказаў жонцы: заб`е цябе тая карова, давай прададзім”.

“Я сумнявалася, не хацела, а потым вырашыла: будзь як будзе. Мо трохі і шкадую, бо малако люблю. Мы ж старыя, на малацэ толькі і жывём. Даводзіцца купляць малачко, а яго хіба ж параўнаеш са свойскім?” – сказала Тарэса Іванаўна.

Па словах вяскоўцаў, старэйшыя жыхары вёскі, каб ў іх хапала здароўя і сіл, то і трымалі б жывёлу, а моладзь (хоць маладых у Сукачы не так і шмат) – лянуецца, ды і часу не стае, бо працуюць амаль усе ў горадзе ці ў суседняй вёсцы.

“За жывёлай догляд патрэбен, а на гэта трэба час. Дзе яго маладым узяць? Усё бягом, бягом…” — сказала Яніна Компель.

Вось так і жывуць вяскоўцы ў Сукачы, без адзінай коровы ў вёсцы, купляючы малако з аўталаўкі, якая бывае ў вёсцы тры разы на тыдзень.

У Сукачы жывуць пажылыя вяскоўцы і дачнікі

Па словах мясцовых жыхароў, з цягам часу іх вёска пусцее. Старыя паміраюць, а маладыя ўцякаюць жыць туды, дзе зручней – у горад ці ў большую вёску, дзе ёсць праца і заробкі.

“Некалі вёска вялікая была, моладзі, дзяцей у кожнай хаце па трое – пяць чалавек было. А цяпер толькі адзін школьнік у вёсцы, — сказала Тарэса Сідарэвіч. – І гэта зразумела, бо маладыя шукаюць лепшай долі, а каб ў вёсцы жыць, трэба цяжка працаваць. Ды й дзе тут працаваць? Ферму новую пабудавалі, а работнікаў возяць з Любашава. А некалі ў нас з кожнай хаты па двое чалавек у калгасе працавалі. Цяпер за мізер туды ніхто не хоча ісці, бо сям’ю карміць трэба, а за тое, што плоцяць, не пражывеш. От і пусцее пакрыху наша вёска…”

Пустых хат у вёсцы насамрэч шмат. Ідзеш па вуліцы: дзве-тры зачыненыя, і толькі ў адной жывуць. Даволі часта – толькі адзінокія бабуля ці дзядуля, якія дажывыюць свой век у вёсцы, а родныя раз’ехаліся хто куды, ці паўміралі…

“У нас тут нічога не засталося. Быў клуб – зачынілі, магазін працаваў – зачынілі. Толькі брамкі ды замкі ўсюды і вісяць, а некалі ж жыццё ў нас кіпела…” – сказаў Міхаіл Сідарэвіч.

А яго жонка ўзгадала, штодаўно, калі нават яшчэ і клуба не было, на танцы збіраліся пад ліпку ў цэнтры вёскі.

“От і танцавалі мы тады пад гармонік! І песні спявалі. Весела было – цяпер маладыя так не ўмеюць, як мы, весяліцца”, — сказала вяскоўка.

Па словах жыхароў вёскі, толькі летам Сукач ажывае – многія купілі там хаты і прыязджаюць на лета адпачываць. Ды і ўнукі на канікулы да бабуль-дзядуць пацягнуцца.

“Гэта цяпер у нас ціха, няма каму шумець. А летам ў нас людна”, — сказаў Міхаіл Сідарэвіч.

“Мы шануем Бога, і ён нам дае…”

У вёсцы Сукач жывуць набожныя людзі. Па іх словах, лаяцца для многіх з іх – недапушчальна. Як і піць гарэлку.

“Ёсць нейкія меркаванні, што ў вёсцы пьюць шмат. У нас не так. Няма ў нас злосных п’яніц, такіх, каб на вуліцы валяліся. А жанчын п’яных наогул не сустрэнеш, бо сорамна гэтак жыць”, — сказала Тарэса Сідарэвіч.

У вёсцы ўжо дзесяць гадоў на памінках гарэлкі не пьюць. Жыхары самі адказаліся ад гэтай звычкі.

“Маладзейшыя спачатку незадаволеныя былі, а потым і яны звыкліся. Бо як так можна: у родных нябожчыка сум, на сэрцы шчыміць, а іншыя, што выпілі гэрэлкі, то і вяселле замест пахавання могуць прыдумаць. Не па-людскі гэта”, — патлумачыла вяскоўка.

Па словах Тарэсы Сідарэвіч, вяскоўцы наогул жывуць з верай ў Бога.

“Мы молімся не адно за сябе, але і за іншых. Каб не было гэтых наркоцікаў і наркаманаў, каб не было п’яніц. Бо з-загэтага гінуць сем’і”, — сказала яна.

Таксама яна ўзгадала пра тыя часы, калі вера была пад забаронай, знішчаліся крыжы.

“У лесе крыж рэзалі, але не маглі даць яму рады. А як падаў, дык чалавека і прыдавіў. Я так разумею: не трэба было той крыж чапаць, — расказала вяскоўка. – А той скурочаны крыж у лес завалаклі, і кінулі, а дзеці знайшлі. Ксендз сказаў, назавіце яго мучанікам. Нашы мужчыны з трох кавалкаў саставілі і ў лесе паставілі. Наогул, у нас у вёсцы цяпер тры крыжы. Мы верым у Бога, мо таму ён нам дае, дапамагае жыць”.